აკაკი შანიძე იყო ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი, დიალექტოლოგი, ლექსიკოლოგი, ტექსტოლოგი, რუსთველოლოგი, ფოლკლორისტი და ეთნოგრაფი, რომლის სამეცნიერო მოღვაწეობამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა ქართული ენათმეცნიერების ჩამოყალიბებასა და განვითარებაში. იგი დაიბადა სოფელ ქვემო ნოღაში, ქუთაისის გუბერნიაში, მაშინდელ რუსეთის იმპერიაში. ახალგაზრდობიდანვე გამოირჩეოდა ჰუმანიტარული მეცნიერებებისადმი განსაკუთრებული ინტერესით და განათლება მიიღო მაღალი აკადემიური სტანდარტებით.

აკაკი შანიძე იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთ-ერთი დამაარსებელი 1918 წელს და მთელი სიცოცხლის განმავლობაში აქტიურად მონაწილეობდა მის სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საქმიანობაში. მოგვიანებით იგი გახდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი და წამყვანი წევრი. შანიძემ შექმნა ფუნდამენტური ნაშრომები ქართული ენის გრამატიკის, ისტორიისა და სტრუქტურის შესახებ, რომლებმაც საფუძველი ჩაუყარა ქართული ენის მეცნიერულ კვლევას თანამედროვე გაგებით. მისი „ქართული ენის გრამატიკა“ და „ძველი ქართული ენის გრამატიკა“ მიიჩნევა კლასიკურ ნაშრომებად, რომლებიც დღემდე ინარჩუნებს სამეცნიერო მნიშვნელობას.

შანიძის კვლევები მოიცავდა ქართული დიალექტების სისტემურ შესწავლას, ეპიგრაფიკული ძეგლების ანალიზს, ძველი ქართული ტექსტების კრიტიკულ გამოცემასა და კომენტირებას. განსაკუთრებული ადგილი ეკავა შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტოლოგიურ კვლევებს, რითაც მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა რუსთველოლოგიის განვითარებაში. ამასთან ერთად, იგი მუშაობდა ფოლკლორის, ეთნოგრაფიის, არმენისტიკისა და კავკასიის ალბანოლოგიის საკითხებზე, რაც მის მეცნიერულ პროფილს მრავალმხრივ და უნიკალურ ხასიათს სძენდა.

აკაკი შანიძე აღიარებული იყო როგორც საქართველოში, ისე მის ფარგლებს გარეთ. მან აღზარდა ქართველი ენათმეცნიერთა არაერთი თაობა და მისი სამეცნიერო მეთოდები დღემდე რჩება კვლევის სტანდარტად. ხანგრძლივი და ნაყოფიერი მოღვაწეობის განმავლობაში იგი დაჯილდოებული იყო მრავალი სახელმწიფო და აკადემიური ჯილდოთი, მათ შორის ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და სხვა საპატიო წოდებებით. აკაკი შანიძე გარდაიცვალა თბილისში 100 წლის ასაკში და დარჩა როგორც ქართული მეცნიერების ერთ-ერთი უმთავრესი ფიგურა.